Këshilla kuzhine

Të gjitha sekretet për të gatuar një gjel deti

Shume i thate, i pagatuar, jo shume i madh, sa kohe do te duhet te shkrij? Largojini te gjitha dyshimet tuaja mbi gatimin e gjelit te detit duke ndjekur keshillat tona te thjeshta:

  • Ne cfare madhesie me nevojitet?

Llogarisni afersisht 380gr mish gjel deti per person (me gjithe kocke). Ne kete menyre do t’iu mbetet edhe per te nesermen.

  • Nese gjeli i detit eshte i ngrire?

Lereni te shkrije plotesisht perpara se ta gatuani. Gjeli i detit duhet te shkrihet ne temperature ambjenti i mbeshtjelle ne ambalazhin e tij (qe mund te jete qese, kuti kartoni etj) duke e kontrolluar here pas here zgavren per te hequr te brendshmet. Sapo ne brendesi te mos kete me kristale akulli dhe kembet mund te perkulen lehtesisht, gjeli i detit duhet mbuluar me leter celofoni dhe futur ne frigorifer ku dhe lihet qe te shkrije plotesisht. Nevojitet te gatuhet brenda 24 oreve nga momenti i shkrirjes.

  • Llogarisni sasine e mbushjes…

Mbushjen e fusim nga zgavra qe ndodhet ne fundin e qafes se gjelit duke llogaritur 230gr mbushje per cdo 2.3kg gjel deti. Lekuren e “qepim” me kunja dhembesh ose me nje gjilpere kuzhine ne menyre qe gjate gatimit mbushja te mos dal jashte.

  • Gatuheni ne perfeksion…

Peshojeni gjelin pasi e keni mbushur, lyeheni me gjalp ne siperfaqe, mbeshtilleni me leter alumini dhe gatuheni ne furre te parangrohur ne 190°C. Planifikoni qe gjeli te jete gati te pakten nje ore e gjysme perpara se te filloni te hani ne menyre qe te pushoje brenda ne furre, por edhe per t’iu dhene pak liri veprimi nese eshte akoma roze ne brendesi. Per te perftuar nje lekure me ngjyre te arte, hiqeni letren e aluminit nje ore perpara mbarimit te kohes se gatimit.

  • Si mund te kuptojme nese eshte i gatuar perbrenda?

Çani pjesen me te holle te lekures se kofshes me majen e nje thike. Lengu qe do te dali jashte duhet te jete transparent, pa asnje gjurme ngjyre roze. Ne momentin qe gjeli i detit eshte plotesisht i gatuar, mbeshtilleni me leter alumini dhe lereni ne nje vend te ngrohte te pakten nje ore perpara se te filloni ta hani.

Sterilizimi i kavanozëve dhe vazove

Sterilizuesi eshte nje lloj i vecante tenxhere e cila perdoret posacerisht per te sterilizuar vazot dhe kavanozat, e perbere nga nje numer i caktuar vendesh te cilet sherbejne per te ruajtur dhe izoluar kavanozat e qelqit gjate zierjes. Por, ne mungese te tij mund te perdorim fare mire nje tenxhere te madhe dhe te rende, te gjate te pakten 40cm ne te cilen mund te sistemojme vazot qe i kemi mbeshtjelle me pare me nje pecete te paster (secilen prej tyre).

Dmth eshte e rendesishme qe gjate zierjes, vazot te mos perplasen me njera tjetren (per te evituar krisjet apo thyerjet e tyre) dhe as me fundin e tenxheres. Sterilizimi ne kete pike behet ne nje menyre fare te thjeshte: vendosen vazot ne tenxhere (ose ne sterilizator), mbulohen komplet me uje te ftohte dhe e gjithe tenxherja cohet ne vlim ne zjarr te forte.

Kur te kene arritur piken e vlimit, e ulim zjarrin ne minimum dhe vazhdojme zierjen ne zjarr te avashem per te pakten 30 minuta. Pasi te kete kaluar koha e nevojshme, heqim kavanozat nga tenxherja vetem kur uji te jete plotesisht i ftohur!

Pistil me kumbulla

Pistili eshte nje mase xhelatinoze e cila pregatitet me kumbulla shume te pjekur dhe perdoret per tava te ndryshme sidomos ato te pregatitura ne krahinen e Elbasanit. Kumbullat pastrohen nga berthamat, zihen pak derisa te shperbehen dhe lengu te trashet (rreth 20 minuta). Me pas hapen ne tave ne formen e nje pete dhe thahen ne diell. Gjate perdorimit te pistilit neper receta te ndryshme, ai fillimisht regjet ne uje te ngrohte dhe me pas pritet ne copa te vogla.

Kremi diplomat

Krem diplomatKremi diplomat konsiston ne bashkimin e dy nga kremerave me te perdorur per embelsira: Kremit te pastiçerise (i perbere nga qumesht, miell, veze dhe sheqer) dhe Kremit shantili (i perbere nga pana, sheqer pluhur dhe vanilje).

Perberesit

I bashkojme te dy kremerat dhe e perdorim Kremin diplomat menjehere. Ne rast te kundert, e ruajme ne frigorifer te mbuluar me leter celofoni per 2-3 dite.

*Shenim: Kremi diplomat perdoret mbi te gjitha per te pregatitur Torten Diplomat (ose torten me pete) e cila eshte e perbere nga shtresa Petash sfoljat dhe pandispanje dhe e mbushur me kete krem  (shpesh i aromatizuar edhe me liker) dhe e sperkatur me sheqer pluhur.

Foto nga: http://lesgoutsclaude.canalblog.co

Krem shantili

Krem shantili

Kremi Shantili, i krijuar nga francezi François Vatel ne shekullin e XVII, eshte i perbere nga pana e fresket e rrahur, vanilje dhe sheqer pluhur ne raportin 5 pana dhe 1 sheqer. Duke qene nje nga kremerat me te perdorur ne pastiçeri, perveç se perdoret i vetem neper emblesira te ndryshme, shpesh bashkohet edhe me Kremin e pastiçerise per te formuar Kremin diplomat

Perberesit per 250gr krem shantili

  • 250ml krem pana nga frigoriferi
  • 50gr sheqer pluhur
  • 1/2 luge te vogel vanilje pluhur

Ne nje tas te madh, rrahim me ndihmen e nje mikseri elektrik me shpejtesi maksimale kremin pana derisa te trashet. Shtojme sheqerin pluhur te situr dhe vazhdojme rrahjen derisa kremi te kete arritur trashesine e deshiruar. Shtojme se fundi edhe vaniljen pluhur, dhe e rrahim edhe per 3 apo 4 sekonda te tjera.

Kremi shantili mund te pregatitet maksimumi nje dite perpara perdorimit, dhe te ruhet ne frigorifer i mbuluar me leter celofoni. Nese para perdorimit veme re qe ne siperfaqe te tij eshte formuar nje leng, pra eshte ndare kremi nga uji, vazhdojme rrahjen edhe per pak çaste derisa kremi te rezultoje homogjen.

Foto nga: http://domesticfits.com/

Krem gjalpi

Krem gjalpii

Kremi i gjalpit eshte mjaft i perdorur per mbushjen apo zbukurimin e tortave te ndryshme. Duke qene se eshte pak i rende per organizmin, keshillohet te perzihet me Krem marenge apo me Krem pastiçerie. Gjithashtu duhet patur kujdes qe raporti i sheqerit dhe gjalpit te jete gjithmone 1:2, pasi nqs i hedhim me shume gjalp ose sheqer seç duhet, prishet struktura e kremit dhe ky i fundit behet i paqendrueshem.

Perberesit per te mbushur nje torte me diameter 23cm

  • 250gr gjalp i nje cilesie shume te mire, ne temperature ambjenti
  • 500gr sheqer pluhur, i situr
  • 2-4 luge qumesht
  • 1 luge te vogel vanilje pluhur

Ne nje tas te madh, rrahim gjalpin e zbutur me ndihmen e nje mikseri elektrik ose nje luge druri derisa te behet kremoz. Shtojme gjysmen e sheqerit pluhur dhe vazhdojme rrahjen derisa te zbutet akoma me shume.

Shtojme gjysmen tjeter te sheqerit, 2 luge qumesht dhe vazhdojme perzierjen derisa te kemi arritur trashesine e deshiruar. Nese kremi rezulton shume i lengshem, shtojme akoma edhe pak sheqer pluhur, apo nese rezulton shume i trashe, shtojme akoma edhe pak qumesht. Shtojme se fundi edhe vaniljen duke e perziere mire, e mbulojme tasin me leter celofoni dhe e ruajme ne frigorifer per maksimumi 3 dite. Perpara se ta perdorim, e leme ne temperature ambjenti per disa ore dhe e rrahim per pak sekonda me mikser elektrik per ti rikthyer butesine.

Krem pastiçerie klasik

Krem pasticerie klasik

Kremi i pastiçerise eshte nje nga kremerat me te perdorur per emblesira te tilla si myfle, pastashu, binjè etj. Duke qene se nuk e ruan formen e tij, eshte mire te bashkohet me nje krem me te qendrueshem (psh Krem gjalpi) ne menyre qe te formohen zbukurime te ndryshme mbi torta. Sekreti per te perftuar nje krem perfekt qendron ne hedhjen dalengadale te perberjes me sheqer, veze dhe miell ne qumeshtin e ngrohte dhe e gjithe masa vendoset ne zjarr te avashem duke u perziere shpesh.

Perberesit per 500gr krem pastiçerie

  • 500ml qumesht me yndyre te plote (2 gota mesatare)
  • 2 luge plot miell ose niseshte
  • 6 luge plot sheqer
  • 6 te verdha vezesh
  • aroma: vanilje/lekure limoni/lekure portokalli

Fillimisht, vendosim qumeshtin per t’u ngrohur ne zjarr te moderuar pervec nje gote e cila do te na nevojitet ne nje faze te mevonshme. E leme disa minuta mbi zjarr dhe me pas e heqim duke shtuar aromen e vaniljes apo aroma te tjera.

Ne nje ene (joalumini) rrahim te verdhat e vezeve me sheqerin me ndihmen e nje mikseri, shtojme miellin, qumeshtin e ftohte qe kemi hequr menjane dhe vazhdojme rrahjen. Kete mase te perftuar ia shtojme qumeshtit te ngrohte ne tenxhere duke vazhduar rrahjen me mikser edhe per disa çaste.(Kujdes! Nese qumeshti nuk eshte i ngrohte, e vendosim perseri ne zjarr.)

Vendosim ne zjarr te avashem te gjithe perberjen duke e perziere here pas here me ndihmen e nje piruni apo teli per rrahje dhe e leme per pak minuta derisa masa te trashet dhe te mos jene formuar kokrriza. E heqim nga zjarri dhe e leme kremin te ftohet duke e perziere here pas here.

*Keshille: Nqs perdorni lekuren e limonit apo te portokallit per te aromatizuar kremin, vendoseni kete te fundit kur qumeshti eshte akoma i ftohte (ne fillim) dhe hiqeni kur ai te jete i vaket (ne fund).

Nqs doni te evitoni formimin e nje “shtrese” ne siperfaqen e kremit kur ky ftohet, mbulojeni me nje leter celofoni apo me nje pecete te lagur apo hidhni pak gjalp ne siperfaqe.

Per Kremin e Pastiçerise te lehte (pa veze), klikoni ketu.

Foto nga: http://www.djfoodie.com

Salcë e freskët me domate dhe borzilok

Salce domatesh me borzilokSalcae fresket me domate dhe borzilok eshte nje nga salcat me te njohura te kuzhines mesdhetare e cila sherben per te shoqeruar lloje te ndryshme makaronash, por mund te perdoret edhe ne shume gatime te tjera. Akoma me e shijshme behet nese pregatitet ne periudhen korrik-gusht, atehere kur edhe domatet jane me te pjekura dhe me nje arome me te kendeshme. Por, duhet patur kujdes gjate zgjedhjes se tyre: shume te fresketa, shume te pjekura, jo te forta dhe pa njolla ne siperfaqe.
Perberesit

  • 1.2kg domate te rrumbullakta
  • 3 luge vaj ulliri
  • 8 gjethe borzilok
  • kripe

Ne momentin e blerjes se domateve qe do te perdorim per te pregatitur salcen, duhet te kemi kujdes te eleminojme ato qe jane te shtypura apo me njolla ne siperfaqe; domatet duhet te jene teper te pastra, te forta dhe mjaft te pjekura.

Lajme mire domatet, i thajme dhe i ndajme pergjysem. Heqim pjesen e kocanit dhe e shtrydhim te gjithe lengun ne nje ene duke eleminuar plotesisht edhe farat (kjo pjese nuk na nevojitet per pregatitjen e salces tone).

Tulin e domateve te mbetura e vendosim ne nje tenxhere inoksi ne zjarr te avashem mbuluar me kapak. I leme domatet te gatuhen duke i perziere here pas here derisa te zbuten plotesisht.

Ne kete moment, i kalojme ne nje site me vrima jo shume te vogla dhe lengun e perftuar e vendosim te trashet ne zjarr te forte. I shtojme salces kripe dhe vaj ulliri derisa te arrije trashesine e deshiruar, e heqim nga zjarri dhe shtojme gjethet e borzilokut te pandara apo te prera ne copa te medha.

*Keshille: Nese domatet nuk jane shume te shijshme, mund ti shtojme salces qepe dhe hudhra te grira e te kaverdisura per pak minuta ne vaj ulliri.

Krem marengë

Kremi marengeKremi marenge i pregatitur sipas recetes me poshte, eshte nje nga kremrat marenge me te qendrueshem. Te bardhat e vezeve “gatuhen” ne momentin qe i hidhet shurupi i nxehte i perbere nga uji dhe sheqeri, prandaj gatimi i tyre i mevonshem eshte opsional. Mund te perdoret per te bere zbukurime mbi torta, per ti lyer ne siperfaqe apo edhe per ti mbushur ato.

Perberesit

  • 4 te bardha veze ne temperature ambjenti
  • 200gr sheqer
  • lengun e 1 limoni
  • 200ml uje te ftohte

Vendosim nje tenxhere ne zjarr te ulet dhe hedhim ne te ujin me sheqerin. E perziejme shpesh me luge druri derisa sheqeri te kete shkrire plotesisht.

Rrisim zjarrin nga i ulet ne mesatar dhe e ziejme shurupin derisa te arrije temperaturen 115C (e masim me termometer kuzhine), pas afer 10 apo 15 minutash. Ne te njejten kohe, zhysim nje furce kuzhine ne uje te paster dhe “lyejme” me te pjesen e brendshme te tenxheres qe te mos lejojme kristalet e sheqerit te formohen. Kjo do te na prishte perberjen e kremit.

Ne nje tas te madh te paster, rrahim te bardhat e vezeve me ndihmen e nje mikseri me shpejtesi minimale derisa te formohet nje shkume e bute. Shtojme lengun e limonit dhe e rrisim shpejtesine e mikserit ne mesatare derisa te na formohet nje krem qe nuk bie nga tasi.

Kur shurupi te kete arritur temperaturen 121C, e hedhim gradualisht tek kremi marenge duke vazhduar rrahjen derisa kremi te arrije ne temperature ambjenti dhe te rezultoje i trashe e i shnderritshem, pas 15 apo 20 minutash.

Foto nga: http://fabatable.com/