Turke

Ajvar (salcë me speca dhe patëllxhan të pjekur)

  • Racione: 6-8 persona
  • Vështirësi: e thjeshtë
  • Shtype
Ajvar

Ajvari eshte nje salce me baze specat dhe patellxhanet e pjekur, e sherbyer ne kuzhinen Turke si shoqeruese e mishit te pjekur te viçit, qengjit apo derrit, qofteve, peshkut ne zgare apo si salce per makaronat. Ngjyra e specave nuk e ndryshon aspak shijen e salces, vetem i jep asaj nje pamje me te bukur!

Perberesit

  • 2 speca te kuq 
  • 2 speca jeshil 
  • 2 speca te verdhe
  • 3 patellxhan
  • 4 thelpinje hudhre te paqeruara, te mbeshtjella ne leter alumini
  • 2 thelpinje hudhre te qeruara dhe te grira holle
  • kokat e 2 qepeve te njoma, te prera holle
  • 1 spec djeges, i prere holle
  • majdanoz te fresket te grire
  • 2-3 luge leng limoni
  • vaj ulliri ekstra te virgjer
  • kripe
  • piper i zi i sapobluar

Shtrojme nje tave me leter furre dhe vendosim hudhrat e mbeshtjella me leter alumini, specat dhe patellxhanet e ndare pergjysme. I rregullojme me kripe, i sperkasim me vaj ulliri dhe i pjekim ne furre te parangrohur ne 220C per 20-30 minuta.

Specat e pjekur, ashtu te nxehte siç jane, i fusim ne nje qese te cilen e mbyllim mire dhe i leme keshtu derisa te ftohen. Avulli qe ato leshojne do te ndihmoje qe lekura e tyre te hiqet fare lehte.

I heqim lekuren patellxhaneve dhe i presim shume imet me thike bashke me hudhrat dhe specat e qeruara nga lekura dhe farat. Ky proçes mund te behet edhe me mikser, por shija e perimeve ruhet me mire kur i presim me thike.

Ne nje tigan, kaverdisim ne vaj ulliri hudhrat dhe qepet e njoma bashke me specin djeges. Shtojme specat, hudhrat e pjekura dhe patellxhanet, i gatuajme per pak minuta dhe i shuajme me lengun e limonit.

I rregullojme me kripe dhe piper te zi te sapobluar, i shtojme majdanoz te grire imet dhe i sperkasim bollshem me vaj ulliri.

E servirim avjarin te ftohte.

E ruajme salcen ne frigorifer ne nje ene hermetikisht te mbyllur mbuluar me nje shtrese te holle vaj ulliri per maksimumi 1 jave.

Foto nga: http://www.aidamollenkamp.com/

Advertisements

Pite turke të mbushura

Pitja turke eshte nje lloj pice gjysme e mbyllur e cila mbushet zakonisht me djath te bardhe, kackavall, mish te grire etj. Tradicionalisht piqet ne furre druri, e cila i jep edhe aromen karakteristike, por edhe ne furrat normale qe kemi ne shtepi rezulton shume e shijshme!
Perberesit per 6 pite turke
…per pitet

  • 350gr miell 0 (ose 00)
  • 2 veze
  • 50gr gjalp ne temperature ambjenti
  • 100ml qumesht te ngrohte
  • 3 luge uje te ngrohte
  • 15gr maja birre te fresket
  • 1 luge te vogel kripe

…per mbushjen

  • 150gr djath te bardhe te therrmuar me dore
  • 1 veze te rrahur
  • 20gr gjalp
  • pak majdanoz
  • piper

Ne nje ene te vogel, hedhim ujin e ngrohte, pak qumesht (rreth 1/4) dhe ne to shkrijme majane e birres te ndare ne copa te vogla.
Ne tavolinen e punes, vendosim 250gr miell te cilit i hapim nje grope ne mes ku shtojme perberjen me maja birre, e punojme brumin me dore derisa te rezultoje kompakt, dhe shtojme edhe pak miell tjeter nese eshte e nevojshme. E transferojme brumin ne nje tas te madh, e mbulojme me nje pecete te paster dhe e leme te fryhet ne ambjent te ngrohte (psh brenda ne furren e fikur) larg korrenteve te ajrit per 20-30 minuta.

Pasi ka kaluar kjo kohe, i shtojme brumit vezet e rrahura paraprakisht, qumeshtin e mbetur, kripen dhe pjesen tjeter te miellit. E punojme mire per rreth 5 minuta me dore, shtojme gjalpin ne temperature ambjenti dhe e punojme serisht derisa ky i fundit te jete thithur nga perberja. Brumin e rivendosim ne tas, e mbulojme me peceten e paster dhe e leme te fryhet per rreth 1 ore e gjysme derisa te kete dyfishuar vellimin e tij.

Pas kesaj kohe, e punojme serisht me dore dhe e ndajme ne 6 pjese te barabarta te cilat i hapim ne formen e nje varke (si ne foto). I vendosim njera pas tjetres ne nje tave te madhe te shtruar me leter furre dhe i mbushim duke perziere te gjithe perberesit e mesiperm. Ne qendren e cdo pite vendosim nje cope te vogel gjalp, i leme te fryhen per 30 minuta te tjera dhe i pjekim ne furre te parangrohur ne 200°C per rreth 20 minuta. I servirim te ngrohta

Kadaif me arra

700x469xKadaif.jpg.pagespeed.ic.KMlsZDbwJ9Kadaifi eshte nje embelsire klasike Shqiptare e pregatitur me brume ne fije, te cilit i hidhet shume gjalp, arra dhe regjet ne sherbet te trashe.

Perberesit

  • 1kg kadaif ne fije
  • 1/2kg arra te therrmuara dhe te pjekura
  • 1/2kg gjalp pa kripe
  • 2 luge te vogla kanelle

…per shurupin

  • 1l uje
  • 1.5kg sheqer
  • 2 luge gjelle leng limoni

PREGATITJA E MBUSHJES

Perziejme arrat me kanellen dhe i leme menjane.

Ne kete moment, kadaifin mund ta pregatisim ne dy menyre:

1. KADAIF ROLE’ Per te pregatitur kadaifin rolè, e ndajme kadaifin ne fije ne 24 pjese (ose me shume nese i deshironi copat me te vogla). Cdo pjese e hapi ne forme gjatesore, vendosim ne mes nje luge mbushje me arra dhe e rrotullojme ne forme rolèje duke i vendosur copat njera pas tjetres ne nje tave te lyer me gjalp. I sperkasim siper me gjalpin e mbetur perpara se ta fusim ne furre.

2. KADAIF I SHTRUAR E ndajme kadaifin ne dy pjese te barabarta. Shtrojme si fillim ne taven e lyer me gjalp gjysmen e kadaifit, hedhim te gjithe mbushjen me arra duke e shperndare ne menyre te njetrajtshme dhe shtrojme edhe kadaifin e mbetur. E sperkasim siperfaqen me gjalpin e mbetur perpara se ta fusim ne furre.

PJEKJA

E pjekim ne furre te parangrohur ne 160°C per 50-60 minuta, apo derisa ne siperfaqe te kete marre ngjyre te arte. E leme te ftohet plotesisht perpara se ti hedhim shurupin.

SHURUPI

Vendosim ne nje tenxhere ujin, sheqerin dhe lengun e limonit. E ziejme egzaktesisht 7 minuta qe nga fillimi i marrjes vale te shurupit duke e perziere ne menyre qe sheqeri te shkrihet plotesisht. Pas kesaj, ia hedhim me luge kadaifit tashme te ftohte derisa ta thithi te gjithe sherbetin. E leme nje nate ose 8-10 ore ne menyre qe te sigurohemi qe i gjithe shurupi eshte thithur nga kadaifi. Me pas e sherbejme te ndare ne copa.

Foto nga: http://zena.blic.rs

Hallvë me miell gruri

  • Racione: 6 persona
  • Vështirësi: mesatare
  • Shtype
Hallve

Hallva eshte nje embelsire tipike turke e cila mund te realizohet fare thjesht ne shtepi. Egzistojne tre lloje te ndryshme hallvash: hallve me tahini (gjalp susami) e cila zakonisht blihet e gatshme, hallve me miell gruri dhe hallve me irmik (lloj miell gruri me i trashe dhe me i forte se mielli i zakonshem) te cilat pregatiten vecanerisht ne ditet fetare. Me poshte, po iu paraqesim receten e hallves me miell gruri, por mund te perdorni edhe irmikun ne te njejten sasi.

Perberesit

  • 120gr miell gruri (ose irmik)
  • 70gr gjalp
  • 200gr sheqer
  • rreth 250ml uje te vaket
  • fruta te thata si arra/bajame/lajthi/stika pishe, ne copa te vogla
  • kanelle
  • sheqer kane (sheqer kaf)

Si fillim, perziejme ujin e vaket me sheqerin ne nje ene derisa ky i fundit te kete shkrire plotesisht dhe e leme ne nje ane.

Vendosim gjalpin te shkrije ne nje tenxhere ne zjarr te ulet, dhe vetem kur ky te kete shkrire teresisht hedhim miellin te cilin e perziejme shpejt me luge druri ne menyre qe te mos formohen kokerriza.

Ne momentin qe perberja ka marre ngjyre kafe te hapur (duke patur kujdes te mos e djegim) shtojme dalengadale shurupin dhe frutat e thata te prera ne copeza duke vazhduar perzierjen derisa masa ta kete thithur te gjithe ujin. Kjo procedure eshte me e rendesishmja pasi kerkon pak durim dhe energji ne perzierje. Kur hallva te jete gati, fikim zjarrin dhe e leme te pushoje per rreth 10 minuta me kapak te mbyllur.

Me ndihmen e dy lugeve, i japim hallves formen e saj karakteristike ovale, ose cfaredo forme tjeter dhe e sperkasim ne siperfaqe me pak kanelle dhe me sheqer kane. E sherbejme ne temperature ambjenti ose te ftohte.

*Keshille: Per nje shije me te vecante, uji mund te zevendesohet me qumesht te cilit i shtohen edhe 2-3 luge arre kokosi e grire.

Foto nga: http://resimler.manzara.gen.tr

Manti me mish qengji

Manti, eshte nje nga pjatat e para me te njohura te kuzhines turke e cila ngjason me raviolit italiane, vetem se brumi i tyre eshte me elastik dhe mbushja realizohet me mishin e grire te qengjit. Mantit shoqerohen me nje salce paksa pikante te cilen gjithashtu do t’iu servirim me poshte.
Perberesit per 4 persona

Per brumin:

  • 300gr miell
  • 1 veze te rrahur me pak uje
  • 1/2 luge te vogel kripe

Per mbushjen:

  • 1/2kg mish te grire qengji apo vici
  • 1 qepe te vogel te grire
  • majdanoz te fresket te grire
  • kripe
  • piper te zi

Per salcen me kos:

  • 500ml kos te trashe (kos grek)
  • pak qumesht
  • disa pika tabasko
  • 2 luge te vogla spec te kuq te embel (paprika)

Pregatisim brumin per mantit duke vendosur miellin ne tavolinen e punes, i hapim nje grope ne mes ne te cilen shtojme vezen pak te rrahur, kripen dhe mbajme prane vetes nje filxhan uje dhe pak miell. E punojme brumin me dore derisa te formohet nje perberje e bute, elastike dhe homogjene duke shtuar pak miell apo uje sipas nevojes. Formojme me te nje sfere te madhe te cilen e leme te pushoje larg korrenteve te ajrit (per shembull brenda ne furren e fikur) mbuluar me nje pecete te paster per rreth 1 ore.

Nderkohe pregatisim mbushjen: Ne nje ene perziejme mire mishin e grire, qepen e grire holle (apo te kaluar ne mikser), majdanozin e fresket te grire, kripen dhe piperin e zi. E leme ne nje ane mbushjen deri ne momentin qe do te na nevojitet.

Gjate kesaj kohe pregatisim edhe salcen me kos: Ne nje tigan te thelle vendosim kosin te holluar me pak qumesht, shtojme disa pika tabasko dhe 2 luge spec te kuq te embel duke patur kujdes qe salca te mos behet shume pikante. E vendosim ne zjarr te ngadalte duke e perziere derisa salca te ngrohet, por jo te vloje. E leme menjane dhe pregatisim manit.

Ashure

Ashure

Ashurja (ose Pudingu i Noes) eshte nje embelsire turke e perbere nga drithera, fruta dhe fruta te thata. Egziston nje legjend, qe kur barka e Noes u ndal per te pushuar ne Malin Ararat ne verilindje te Turqise, familja e tij festoi me nje pjate te vecante. Duke qene se rezervat e ushqimit ishin drejt fundit, ato qe kishin mbetur (grure, fruta te thata etj) u gatuan te gjitha se bashku per te formuar ate qe ne sot e quajme ashure. Tradicionalisht, ne vendin tone, kjo recete pregatitet per Diten e  Ashures, apo festen e Bektashinjve.

Perberesit per 4 persona

  • 300gr grure per ashure (grure te rrahur)
  • 100gr sheqer te bardhe ose kane
  • 100gr arra/bajame/lajthi
  • 50gr rrush te thate
  • 3-4 fiq te thate
  • 3-4 karafila
  • disa kokrra shege per zbukurim (sipas deshires)
  • 2 luge te vogla kanelle
  • 2-3 luge niseshte (sipas deshires)
  • pak kripe

Si fillim, vendosim rrushin e thate per rreth 15 minuta ne nje tas te vogel me uje te ngrohte ne menyre qe te zbutet.

Lajme mire grurin dhe e ziejme ne zjarr te avashem me rreth 2-2.5l uje derisa te zbutet plotesisht. I shtojme sheqerin, pak kripe, rrushin e thate te shtrydhur nga uji i tepert, fiqte e thate te prere holle, kanellen, karafilin dhe arrat e grira duke hequr menjane disa per zbukurim. Ne kete moment, mund te leme qe lengu i ashures te trashet vet duke rritur kohen e zierjes dhe duke e perziere vazhdimisht, apo te shtojme pak niseshte te tretur ne uje te ngrohte, per te reduktuar kohen e pregatitjes.

E leme ne kete menyre te zieje edhe per pak minuta dhe e shperndajme ashuren neper tasa duke e sperkatur siper me pak kanelle, disa kokrra shege dhe me arrat e mbetura. E vendosim ne frigorifer dhe e konsumojme te ftohte

Sheqerpare

sheqerpare.jpg

Sot po iu propozojme keto embelsira te shijshme me origjine turke te cilat jane shume te vleresuara edhe ne vendin tone: Sheqerparet. Sigurisht qe jane shume te embla (si te gjitha embelsirat turke), sepse permbajne shurup dhe se fundi receta plotesohet me nje kokerr bajame qe i vendoset siper.

Perberesit per 15 sheqerpare

  • 300gr miell
  • 60gr sheqer
  • 120gr gjalp ne temperature ambjenti
  • 2 te verdha vezesh
  • 1/2 luge te vogel sode buke
  • 20 kokrra bajame te plota (ose arra/lajthi)

Per sherbetin

  • 450gr sheqer
  • 600ml uje
  • lengun e 1/2 limoni

Pregatisim si fillim sherbetin (duke vendosur ne nje tenxhere sheqerin, ujin dhe lengun e limonit) te cilin e ziejme per rreth 15 minuta duke e lene ne nje ane.

Perziejme gjalpin me sheqerin dhe te verdhat e vezeve, shtojme ngadale miellin e situr bashke me soden e bukes dhe e punojme masen me duar derisa te formojme nje brume te bute qe e mbeshtjellim me leter celofoni dhe e leme te pushoje per rreth çerek ore.

Pasi te kete kaluar kjo kohe, formojme me brumin 15 sfera te vogla te cilat i veme ne nje tave te shtruar me leter furre, i shtypim fare pak ne siperfaqe dhe vendosim ne qender te seciles prej tyre nga nje kokerr bajame te qeruar. I pjekim ne furre te parangrohur ne 190°C per 20-25 minuta derisa te marrin ngjyre te arte ne siperfaqe.

Sapo te dalin nga furra, i hedhim siper shurupin e nxehte me ndihmen e nje luge derisa te zbuten plotesisht.

Keto embelsira turke serviren te ftohta dhe ruhen ne frigorifer ne nje ene te mbyllur me kapak.

Byrek me djath

Sot po iu prezantojme nje gatim tradicional turk i cili pregatitet gjeresisht edhe ne vendin tone: byrekun me djath. Receta origjinale ndryshon pak nga ajo qe shumica e shqiptareve perdorin per te bere byrekun. Ne vend te piqet, byreku turk skuqet ne pak vaj dhe mbushja permban ereza te cilat i japin nje shije te vecante. Gjithashtu keto rolè te shijshme mund te sherbejne si antipaste te shoqeruara me salca te ndryshme.
Perberesit per 18 byrek

  • 1 pako peta byreku (6 cope)
  • 400gr djath kremoz
  • 2 luge majdanoz ose koper
  • kripe
  • piper
  • vaj per skuqje

Per mbushjen: Perziejme djathin kremoz me majdanozin ose kopren dhe e rregullojme me pak kripe e piper. Nderkohe pregatisim byreket: Marrim nje pete byreku, e sperkasim me pak uje dhe e ndajme ne tre pjese duke formuar tre drejtekendesha te njejte. Vendosim ne anen e secilit drejtkendesh pak nga mbushja e mesiperme, mbyllim fillimisht anet ne gjatesi dhe me pas e rrotullojme rreth vetes per te perftuar nje rolè.

Puding me oriz (sultjash)

Puding me orizPudingu me oriz eshte pregatitur per here te pare ne Azi. Nga aty me pas receta eshte shperndare ne te gjithe boten duke shtuar apo hequr ndonje perberes dhe duke e pershtatur sipas shijeve te vet vendi. Ne shqip fjala sultjash ka ardhur nga turqishtja, Sütlaç, nje nga embelsirat tipike te ketij vendi.

Perberesit

  • 600ml qumesht
  • 70gr oriz kokerrumbullaket
  • 50gr sheqer
  • 40gr rrush te thate
  • 1 veze
  • 1 luge te vogel vanilje
  • 1/4 luge kanelle
  • pak kripe

Si fillim, veme rrushin e thate ne nje tas te vogel me uje te ngrohte nderkohe qe vazhdojme pregatitjet e meposhtme.

Vendosim ne zjarr te forte nje tenxhere me qumeshtin, orizin dhe pak kripe derisa te filloje te vloje. Me pas ulim zjarrin ne minimum dhe e perziejme masen here pas here ne menyre qe orizi te mos ngjitet, por ne te njejten kohe te zieje uniforme (normalisht nevojiten rreth 20-25 minuta).

Ne nje ene tjeter rrahim mire me ndihmen e nje mikseri vezen me sheqerin derisa perberja te zbardhet, shtojme tre luge nga orizi me qumesht qe kemi ne zjarr dhe i perziejme me luge druri per disa caste.

Kete perberje e hedhim dalengadale tek orizi me qumesht duke e perziere me kujdes dhe e leme ne kete menyre ne zjarr te avashem per 10 minuta derisa masa te trashet, por nuk duhet te lejojme qe te shkoj ne piken e vlimit. E heqim nga zjarri dhe shtojme rrushin e thate te shtrydhur nga uji i tepert, vaniljen e kanellen dhe e shperndajme neper tasa. E servirim te ngrohte ose te ftohte sperkatur me pak kanelle ne siperfaqe.

Foto nga: http://www.dishmaps.com/